Bảo tàng Nghệ thuật Ohara mở cửa năm 1930, và năm nay (2025) kỷ niệm 95 năm thành lập.
Ngày 5 tháng 11 năm 2025, đúng dịp kỷ niệm ngày mở cửa, buổi diễn thuyết “Kurashiki thời cận đại nhìn từ kiến trúc ngân hàng” đã được tổ chức tại Phòng 2, tòa nhà chính của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Sau đây là bài tường thuật về buổi diễn thuyết tập trung vào “kiến trúc ngân hàng” do kiến trúc sư Yakushiji Kazue, người thiết kế tòa nhà chính của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, thực hiện.
Thông tin trong bài được cập nhật tại thời điểm đăng vào tháng 12 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Tổng quan buổi diễn thuyết
Buổi diễn thuyết gồm hai phần, tập trung vào hai công trình ngân hàng: Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Ohara (văn phòng giao dịch Honmachi Kurashiki cũ của Ngân hàng Chugoku) và trụ sở cũ Ngân hàng Chugoku.
- Lịch sử kiến trúc ngân hàng
- Lịch sử văn phòng giao dịch Honmachi Kurashiki của Ngân hàng Chugoku
Tòa nhà chính của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, nơi diễn ra sự kiện, cũng được biết đến là một trong những tác phẩm tiêu biểu của Yakushiji Kazue.
Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và Ngân hàng Daiichi Godo, một trong những tiền thân của Ngân hàng Chugoku, đều do Ohara Magosaburo thành lập. Nhờ mối liên hệ này, buổi diễn thuyết được tổ chức với sự hợp tác giữa Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và Ngân hàng Chugoku.
Giới thiệu diễn giả
Diễn giả chính là Giáo sư danh dự Ueda Yasutsugu của Đại học Nữ Notre Dame Seishin.
Giáo sư Ueda là chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu Yakushiji và đã viết nhiều sách liên quan. Trong buổi diễn thuyết lần này, ông cũng giới thiệu một phần thành quả nghiên cứu lâu năm của mình.
Diễn giả khách mời là ông Kiyota Satoshi, Giám đốc chi nhánh Kurashiki của Công ty Cổ phần Ngân hàng Chugoku. Ông giới thiệu lịch sử Ngân hàng Chugoku và văn phòng giao dịch Honmachi Kurashiki.
Yakushiji Kazue, kiến trúc sư được Thiên hoàng bổ nhiệm
Yakushiji Kazue sinh năm 1884 tại Thành phố Soja ngày nay. Sau khi tốt nghiệp Khoa Kiến trúc, Trường Đại học Công nghệ thuộc Đại học Đế quốc Tokyo, ông làm kỹ sư kiến trúc tại Bộ Lục quân.
Vì phần lớn cơ sở của quân đội thời đó là những công trình đơn sơ, ông đã sang châu Âu và Mỹ từ năm 1921 đến năm 1923 để khảo sát các cơ sở quân sự hiện đại.
Ohara Magosaburo hỗ trợ một phần chi phí chuyến đi, nên ngoài việc khảo sát các cơ sở quân sự, ông còn tham quan các ngành dệt may, ngân hàng, bệnh viện tiên tiến nhất.
Nửa năm sau khi trở về từ chuyến khảo sát châu Âu và Mỹ, vào ngày 1 tháng 9 năm 1923, trận Đại động đất Kanto xảy ra.
Trong khi các cơ sở quân đội cũng chịu thiệt hại do động đất, Yakushiji đã phát huy năng lực trong công cuộc tái thiết với tư cách kỹ sư kiến trúc.
Nhờ những đóng góp đó cùng sự tiến cử của Bộ trưởng Lục quân Ugaki Kazushige, người xuất thân từ tỉnh Okayama, ông được bổ nhiệm làm kỹ sư do Thiên hoàng bổ nhiệm vào tháng 11 năm 1924.
Đây là trường hợp đầu tiên trong số các kỹ sư đương nhiệm của Bộ Lục quân, và cũng là lý do Yakushiji được gọi là “kiến trúc sư được Thiên hoàng bổ nhiệm”.
Tuy nhiên, do quy định của Bộ Lục quân thời đó khiến các quan chức dân sự tốt nghiệp đại học đế quốc không thể đảm nhiệm chức vụ quan trọng, ông nhận lời mời của Ohara Magosaburo và trở về quê nhà.
Trong Bộ Lục quân, “quan chức dân sự” là cách gọi những người tốt nghiệp Đại học Đế quốc hoặc các trường tương tự, để phân biệt với các sĩ quan quân đội tốt nghiệp Trường Đại học Lục quân.
Sau khi về quê, năm 1926, ông nhậm chức giám đốc Công ty Kurashiki Kenshoku (nay là Kuraray).
Ông thiết kế nhiều công trình liên quan đến gia đình Ohara, trong đó có tòa nhà chính của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và Biệt thự Yurin-so, đồng thời cùng Ohara Magosaburo đặt nền móng cho công cuộc quy hoạch đô thị Kurashiki tiếp nối đến ngày nay.
Kiến trúc ngân hàng do Yakushiji Kazue thiết kế và thời đại ấy
Sau đây là những công trình ngân hàng do Yakushiji thiết kế và các công trình ngân hàng cùng thời được giới thiệu trong buổi diễn thuyết.
Ngân hàng Daiichi Godo, chi nhánh Kurashiki (nay là Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Ohara)
Tòa nhà nằm trong Khu phố Lịch sử Bikan này được hoàn thành năm 1922, làm chi nhánh Kurashiki của Ngân hàng Daiichi Godo (nay là Ngân hàng Chugoku).
Ohara Magosaburo, chủ đầu tư, giao Yakushiji thiết kế tòa nhà và giao Công ty xây dựng Fujiki, do Fujiki Shoichi thành lập, thi công công trình.
Công ty xây dựng Fujiki hiện vẫn có chi nhánh tại Kurashiki và thi công nhiều công trình trong thành phố, trong đó có các tòa nhà gắn liền với gia đình Ohara. Công trình ngân hàng này chính là khởi đầu của công ty tại Kurashiki.
Thay vì dùng gỗ hay gạch như trước đây, công trình được xây theo lối kiến trúc hiện đại với sắt, bê tông và kính. Những ô cửa sổ hình bán nguyệt lắp kính màu là một trong những điểm nổi bật của thiết kế mang phong cách Phục Hưng.
Người ta cho rằng Yakushiji chọn phong cách Phục Hưng có lẽ cũng vì nghĩ đến mối liên hệ với gia tộc Medici ở Florence, Ý, nơi phong cách này ra đời.
Gia tộc Medici gây dựng cơ nghiệp từ ngành tài chính, rồi dùng khối tài sản đó để bảo trợ các nghệ sĩ như Michelangelo, góp phần nâng đỡ phong trào Phục Hưng. Giáo sư Ueda chia sẻ:
“Là kiến trúc sư phục vụ gia đình Ohara, có lẽ ông đã gửi gắm vào thiết kế mong muốn gia đình Ohara phồn thịnh như gia tộc Medici khi mở rộng hoạt động ngân hàng.”
Tòa nhà được sử dụng làm văn phòng giao dịch Honmachi Kurashiki của Ngân hàng Chugoku đến năm 2016. Sau khi hoạt động ngân hàng kết thúc, tòa nhà được chuyển nhượng cho Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và cải tạo thành bảo tàng.
Sau đó, công trình được tu sửa và từ tháng 4 năm 2025 mở cửa với tên gọi “Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Ohara”.
Trụ sở cũ Ngân hàng Chugoku
Yakushiji cũng thiết kế trụ sở cũ của Ngân hàng Chugoku tại Thành phố Okayama. Giáo sư Ueda kể lại câu chuyện về quá trình xây dựng như sau:
“Trụ sở cũ được hoàn thành năm 1927 tại cùng địa điểm với trụ sở hiện nay của Ngân hàng Chugoku. Ban đầu, người ta dự định xây một tòa nhà 8 tầng, quy mô hiếm thấy ở các thành phố địa phương.”
Tuy nhiên, cơ quan giám sát trung ương thời đó đã bác bỏ kế hoạch với lý do “một ngân hàng lớn như vậy không cần thiết ở thành phố địa phương”.
Về lý do cân nhắc xây tòa nhà 8 tầng, Yakushiji dự định cho thuê các tầng trên để có thu nhập từ tiền thuê. Người ta cho rằng ý tưởng này dựa trên những công trình như tòa nhà Marunouchi, hoàn thành năm 1920 khi ông còn làm việc tại Bộ Lục quân.
Ngày nay, việc ngân hàng đặt ở tầng 1 của các tòa nhà văn phòng đã trở nên quá đỗi bình thường, nhưng vào thời đó, đây là một đề xuất rất mới mẻ.
Các cột bên trong được trang trí họa tiết cây phượng hoàng (cây cọ) rất tinh xảo. Thầy Ueda cho biết, ngoài giá trị thiết kế, họa tiết này còn thể hiện mong muốn ngân hàng của gia đình Ohara sẽ thịnh vượng lâu dài như chim phượng hoàng bất tử.
Trụ sở hiện nay được xây lại vào năm 1991. Ở lối vào, phù điêu lấy hình tượng cây lô hội và khung cửa sổ của trụ sở cũ được bảo tồn, tái sử dụng như những dấu tích của công trình xưa, gợi nhớ về một thời đã qua.
Chi nhánh Okayama cũ của Ngân hàng Nhật Bản (nay là Renaiss Hall)
Cách không xa trụ sở cũ của Ngân hàng Chugoku là chi nhánh Okayama cũ của Ngân hàng Nhật Bản (nay là Renaiss Hall).
Công trình này được hoàn thành vào năm 1922 theo thiết kế của Nagano Uheiji, bậc thầy kiến trúc ngân hàng, học trò của kiến trúc sư Tatsuno Kingo, người nổi tiếng với thiết kế ga Tokyo.
Mặt tiền theo phong cách đền thờ Hy Lạp được công nhận là Tài sản văn hóa hữu hình đã đăng ký, với họa tiết đặc trưng của kiến trúc ngân hàng thời bấy giờ.
Đơn vị thi công là Công ty xây dựng Fujiki, từng đảm nhận công trình chi nhánh Kurashiki của Ngân hàng Daiichi Godo được nhắc đến ở trên.
Nhờ được đánh giá cao về tay nghề, nhà sáng lập Fujiki Shoichi sau này đã đảm nhận nhiều công trình ngân hàng, trong đó có chi nhánh Kurashiki của Ngân hàng Daiichi Godo.
Bài giảng cũng đề cập đến việc Yakushiji từng thiết kế các chi nhánh của Ngân hàng Chugoku ở nhiều nơi thuộc Okayama, Hiroshima và Kagawa.
Một trong những công trình được giới thiệu trong bài giảng là chi nhánh Ajino của Ngân hàng Chugoku, từng nằm gần Dinh thự lịch sử nhà Nozaki ở khu vực Kojima, Thành phố Kurashiki.
Công trình ngân hàng do Yakushiji thiết kế vẫn còn tồn tại đến nay và được tái sử dụng làm cửa hàng denim.
Lịch sử Ngân hàng Chugoku và văn phòng giao dịch Kurashiki Honmachi
Tiếp nối bài diễn thuyết chính của thầy Ueda, ông Kiyota Satoshi, giám đốc chi nhánh Kurashiki của Công ty Cổ phần Ngân hàng Chugoku, đã trình bày về lịch sử Ngân hàng Chugoku và văn phòng giao dịch Kurashiki Honmachi.
Ông giải thích chi tiết bằng các trang trình chiếu và lời thuyết minh về lịch sử từ khi Ohara Magosaburo thành lập Ngân hàng Daiichi Godo, một trong những tiền thân của Ngân hàng Chugoku, cho đến khi ngân hàng này trải qua các đợt sáp nhập và trở thành Ngân hàng Chugoku ngày nay.
Văn phòng giao dịch Kurashiki Honmachi cũ nay là Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Nhiều cựu nhân viên đến thăm phòng trưng bày được bảo tồn tốt như thời còn hoạt động và cảm thấy bồi hồi. Ông cũng chia sẻ rằng đây là một nơi đặc biệt với những người từng làm việc tại đây.
Lời của tác giả
Buổi diễn thuyết lần này được tổ chức nhờ sự hợp tác giữa hai lĩnh vực khác nhau: ngân hàng và bảo tàng mỹ thuật.
Tôi vô cùng xúc động khi nhận ra mối liên kết giữa chủ đầu tư, kiến trúc sư và đơn vị thi công từ 100 năm trước vẫn tiếp nối đến ngày nay, dù đã thay đổi hình thức.
Cuối buổi diễn thuyết, giám đốc danh dự Ohara Kenichiro đã có đôi lời phát biểu. Xin trích dẫn một câu nói khiến tôi ấn tượng sâu sắc.
「(Kurashiki) mong muốn là một thành viên của một địa phương hàng đầu thuộc một quốc gia hàng đầu」
Dù hữu hình hay vô hình, những di sản mà các thế hệ đi trước để lại đều rất phong phú. Tôi một lần nữa cảm nhận rằng sứ mệnh của chúng ta, những người đang sống hôm nay, là tiếp tục gìn giữ và trao truyền chúng cho thế hệ sau, đồng thời cập nhật để phù hợp với thời đại.
Bài viết về Bảo tàng Nghệ thuật Ohara
Thông tin cơ bản về buổi diễn thuyết kỷ niệm 95 năm thành lập Bảo tàng Nghệ thuật Ohara “Diện mạo Kurashiki thời cận đại nhìn từ kiến trúc ngân hàng”
| Tên | Buổi diễn thuyết kỷ niệm 95 năm thành lập Bảo tàng Nghệ thuật Ohara “Diện mạo Kurashiki thời cận đại nhìn từ kiến trúc ngân hàng” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Tư, ngày 5 tháng 11 năm 2025, từ 6:20 chiều đến 8:20 tối |
| Địa điểm | Bảo tàng Nghệ thuật Ohara |
| Phí tham dự (đã bao gồm thuế) | Miễn phí |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
