Người dành trọn tâm huyết nghiên cứu đào
Việc lai tạo giống được thực hiện như thế nào?
Ban
Ví dụ, giả sử có một quả đào to nhưng chua và một quả đào nhỏ nhưng ngon, ngọt.
Làm thế nào để lai tạo giống từ những quả đào này để chúng trở nên ngon hơn? Chẳng hạn, thụ phấn bằng phấn hoa thì có kết trái không, hay phải ghép cành? Người ta nghiên cứu những phương pháp như vậy.
Có những gen tạo nên nhiều đặc tính khác nhau, chẳng hạn như kháng sâu bệnh, chịu hạn dù quả không ngon, hay chịu được lũ lụt.
Từ thời Minh Trị, người ta đã nghiên cứu để chọn lọc từ nhiều giống khác nhau, thu hẹp số giống và tìm ra loại vừa ngon vừa dễ trồng.
Những người thời đó, trong đó có ông Koyama Masuta và ông Okubo Shigejuro, đã dành rất nhiều tâm huyết cho việc lai tạo giống và trồng đào.
Cuối cùng, họ đã tạo ra được những quả đào to và ngọt.
Ban
Giờ tôi sẽ kể về Kurashiki. Ở Kurashiki có “Ohara Shonokai Viện Nghiên cứu Nông nghiệp”, một viện nghiên cứu nhằm thúc đẩy nông nghiệp do Ohara Magosaburo thành lập.
Ông Koyama Masuta ở Akaiwa được mời đến viện nghiên cứu đó để hướng dẫn việc trồng đào.
Ohara Magosaburo (hàng trước, người thứ ba từ trái sang) Koyama Masuta (hàng sau, người thứ ba từ trái sang)
Sau đó, ông Ohara Magosaburo và ông Soichiro thường dùng trái cây làm quà biếu dịp giữa năm. Để tưởng nhớ công lao của Koyama Masuta, Ohara Magosaburo đã lấy hiệu “Rakuzan” của ông Koyama Masuta để đặt tên cho “Vườn Rakuzan”, còn giấy gói trái cây do Kojima Torajiro thiết kế.
Từ đó có thể suy đoán rằng gia đình Ohara là những người đầu tiên xây dựng thương hiệu đào trắng như một đặc sản của Okayama.
Nhân tiện, ông Koyama Masuta cũng nghiên cứu phương pháp trồng lê và nho ở Tottori. Ông là người luôn hết lòng với việc trồng những loại trái cây phù hợp với từng vùng đất.
Ngoài ra, Watanabe Junichiro ở Kasaoka và Nagao Encho cũng rất tâm huyết với việc lai tạo giống. Ông Encho từng là nhà sư ở chùa Chofukuji tại Kasaoka, được cho là có biệt danh “Hòa thượng đào”. Ông trồng các giống đào bản địa cứng để xuất khẩu ra nước ngoài và làm đào đóng hộp, nhưng đến nay Tamashima vẫn là vùng trồng đào phát triển mạnh.
Thật thú vị khi ở Okayama vừa có truyền thống trồng giống bản địa tại Tamashima, vừa có quá trình lai tạo giống.
Đào Okayama ngày nay
Gần đây, ngày càng có nhiều giống mới ra đời.
Ban
Ngày nay, Okayama quảng bá đào trắng, nhưng đằng sau đó là cả một lịch sử phong phú. Việc lai tạo giống vẫn đang tiếp tục không ngừng.
Sau khi lai tạo, người ta duy trì và ổn định giống qua 3, 4 thế hệ để đào giữ được những đặc tính giống nhau. Vì vậy, phải mất nhiều năm mới tạo ra được một giống mới.
Đôi khi người ta cũng lai với đào châu Âu. Đào châu Âu vốn có nguồn gốc từ Trung Quốc, theo Con đường Tơ lụa truyền sang, nhưng có màu đậm hơn so với đào trắng. Đào trắng cũng hơi ửng hồng khi phơi nắng, nhưng không đỏ đến mức này.
Ngoài ra, mỗi giống chỉ được thu hoạch trong khoảng 2 tuần.
Để có thể thu hoạch đào liên tục, cần có những giống cho quả vào các thời điểm khác nhau.
Đào ở Okayama được trồng với cành thấp để có thể vừa đi vừa thu hoạch. Ở một số vùng, người ta quy định mỗi cây chỉ để lại tối đa 500 quả, còn lại đều được tỉa bỏ, nhờ vậy quả phát triển to hơn.
Hơn nữa, để tránh bị cháy nắng, người ta còn cẩn thận bọc túi để che nắng cho quả.
Đào trắng Okayama có nét xa xỉ ở chỗ người ta chủ động che bớt ánh nắng dồi dào, dù nơi đây có thời lượng nắng dài nhất Nhật Bản.
Ở Okayama, dường như người ta cho rằng đào cũng giống như làn da trắng đẹp: càng trắng càng tốt.
Lời của tác giả
Với tôi, người sinh ra và lớn lên ở Okayama, đào là thứ rất đỗi thân thuộc, còn Momotaro cũng là một nhân vật quen thuộc như lẽ đương nhiên.
Thế nhưng, tôi chưa từng suy nghĩ sâu xa về lý do đào là đặc sản của vùng hay vì sao nhắc đến Okayama là người ta nghĩ đến Momotaro.
Qua chuyến tìm hiểu, tôi biết được rằng câu chuyện “Momotaro sinh ra từ quả đào” có thể đã ra đời từ những mối liên hệ lịch sử như tín ngưỡng thần tiên về đào và việc hạt đào được khai quật tại các di tích.
Hơn nữa, để Okayama trở thành vùng sản xuất đào lớn, không thể không nhắc đến ông Koyama Masuta và ông Okubo Shigejuro.
“Truyền thuyết Momotaro” thuộc Di sản Nhật Bản ra đời là do ngẫu nhiên hay tất yếu? Chuyến tìm hiểu này giúp tôi cảm nhận được sức hấp dẫn của lịch sử.
Vừa thưởng thức những quả đào Okayama trắng mịn, bạn cũng có thể thử nghĩ về lịch sử và các di tích gắn với “Truyền thuyết Momotaro”.
Bài viết về Di sản Nhật Bản tại Thành phố Kurashiki
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
Nanba Nouen